Spis treści:
Zastanawiasz się kto ustala WIBOR? Warsaw Interbank Offered Rate to wskaźnik, który ma ogromny wpływ na finanse wielu Polaków – od kredytobiorców po inwestorów. Mimo to wiele osób nie wie, kto właściwie decyduje o jego wysokości. Czy odpowiada za to NBP? A może Komisja Nadzoru Finansowego? Odpowiedź jest bardziej złożona, niż się wydaje – i wcale nie tak oczywista. Sprawdźcie kto ustala, publikuje i nadzoruje prace związane z wyliczaniem WIBORu.
Kto wymyślił WIBOR?
WIBOR został wymyślony i wdrożony przez środowiska bankowe dokładniej Stowarzyszenie Rynków Finansowych Polska w 1997 roku. Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska jak możemy przeczytać na oficjalnej stronie internetowej: https://www.acipolska.pl/ jest organizacją osób aktywnych zawodowo przy transakcjach na międzynarodowym i krajowym rynku pieniężno-walutowym. Stowarzyszenie to administrowało wskaźnikiem, aż do 2017 roku.
Czy WIBOR ustala jeden urząd?
Nie. WIBOR nie jest ustalany przez jedną instytucję. To wskaźnik tworzony przez rynek, a konkretnie przez największe banki komercyjne działające w Polsce. Nie jest więc ustalany, ani przez Narodowy Bank Polski, ani przez Ministerstwo Finansów, ani bezpośrednio przez Radę Polityki Pieniężnej.
Kto wylicza WIBOR i go publikuje?
Każdego dnia roboczego (od poniedziałku do piątku) grupa największych banków w Polsce przekazuje swoje oferty pożyczek między sobą. Są to tzw. kwotowania – czyli informacje o tym, po jakiej stopie dany bank byłby skłonny pożyczyć pieniądze innemu bankowi.
Z tych danych wyliczana jest średnia arytmetyczna – po uprzednim odrzuceniu wartości skrajnych (najwyższych i najniższych). Wynik to właśnie aktualna wartość WIBOR na dany dzień. Proces ten nazywa się fixingiem WIBOR i odbywa się codziennie o godzinie 11:00.
Kto publikuje WIBOR?
Za publikację aktualnych stawek WIBOR odpowiada GPW Benchmark S.A. – spółka zależna Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. To właśnie GPW Benchmark oficjalnie ogłasza codzienną wartość WIBOR, na podstawie danych zebranych od banków.
Kto jest administratorem WIBOR?
Administratorem wskaźnika WIBOR jest GPW Benchmark S.A. Spółka ta pełni nadzór nad całym procesem wyliczania, zapewnia zgodność z unijnym rozporządzeniem BMR (Benchmark Regulation) oraz odpowiada za przejrzystość i wiarygodność wskaźnika.
Działania GPW Benchmark w tym zakresie administruje i nadzoruje Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Dzięki temu uczestnicy rynku mają gwarancję, że dane są rzetelne, a proces ustalania stawki podlega kontroli i nie jest uznaniowy.
A kto na WIBOR zarabia?
Choć sam wskaźnik nie jest źródłem zysku, jego poziom wpływa na wysokość oprocentowania kredytów i kosztów finansowania dłużnego, a więc ma znaczenie dla banków. Im wyższy WIBOR, tym wyższe raty kredytów oraz tym większe przychody z odsetek dla banków – to banki zarabiają na wiborze. GPW Benchmark nie zarabia na manipulowaniu wskaźnikiem – jego zadaniem jest neutralne administrowanie procesem. Zarobki banków większe lub mniejsze wynikają natomiast z zastosowania wskaźnika WIBOR w swoich ofertach kredytowych, a nie z samego ustalania jego stawki.
Wnioski
WIBOR został opracowany przez środowiska bankowe w 1997 roku, a jego pierwszym administratorem było Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska. Od 2017 roku tym, kto ustala WIBOR oraz przejął odpowiedzialność za wskaźnik jest spółka GPW Benchmark S.A.. Spółka wylicza i publikuje wartości WIBOR na podstawie danych przekazywanych przez największe banki komercyjne w Polsce. Prawidłową pracę GPW w zakresie wyliczania wskaźnika nadzoruje KNF.
